Locatie de Witte Kerk huren?

Vriend worden van de Witte Kerk?

De Witte Kerk, open voor iedereen

Welkom bij de Witte Kerk

De Witte Kerk, beeldbepalend voor Heiloo

Van houten kapel naar Gotische kerk

De eerste kapel is vermoedelijk rond 725 van hout gemaakt. Bijzonder was de archeologische vondst van een iets jonger houten kerkje. Van de aangetroffen afgeronde koorsluiting is slechts één ander voorbeeld in Nederland bekend.

In de 11e of 12e eeuw werd er een nieuwe kerk gebouwd van tufsteen. Dit vulkanisch afzettingsgesteente was afkomstig uit de Eiffel uit Duitsland. De nieuwe kerk was een eenvoudige zaalkerk in romaanse stijl. Het schip van de kerk mat 21 bij 10 meter en ging over in een koor van ongeveer 9 bij 7 meter, afgesloten door een halfronde absis. Aan de begin van de 13e eeuw werd de kerk uitgebreid met een toren, net als de kerk  van tufsteen. De oriëntatie van de kerk was oost-west, net als de oude houten kerk.

In de eerste helft van de vijftiende eeuw werd de kerk uitgebreid met een transept (dwarsschip) en een gotisch koor van 16 meter. Ook werd er een sacristie tegenaan gebouwd. Zo ontstond een grote kruiskerk. In verband met de grotere hoogte van het nieuwe gotische gedeelte is bij deze uitbreiding ook de toren verhoogd.

In het kleine Heiloo moet toen een indrukwekkende kerk hebben gestaan. Dankzij schilderijen en prenten krijgen we een indruk van hoe de kerk er toen moet hebben uitgezien.

Door deze afbeeldingen weten we ook dat de Gotische kerk lange tijd als ruïne in het dorp heeft gestaan. In 1574 ging de kerk in vlammen op. Een jaar eerder, tijdens het beleg van Alkmaar, was deze nog grotendeels gespaard gebleven.

Alleen de toren en het voorste gedeelte van de kerk bleven staan. Het grote dwarsschip en koor zijn nooit meer in oude luister hersteld. In 1632 zijn er drie nieuwe muren aan de oostkant opgetrokken, waardoor er weer diensten konden worden gehouden. De huidige koorsluiting, de kap en de torenspits dateren uit 1632. Sindsdien is de kerk nog regelmatig gerestaureerd en verrijkt. De fotogenieke combinatie van witte muren en rode dakpannen is in de 19e eeuw ontstaan.